Dé loopbaancoach voor de brandweer.

Rouwproces bij het verlaten van de operationele dienst | Fases van rouwverwerking

“Ik vroeg hem hoe het ging. Na een lange stilte zag ik tranen in zijn ogen opwellen. Met een brok in zijn keel antwoordde hij dat hij het zo moeilijk vindt om de operationele dienst te verlaten” 

Als coach spreek ik met grote regelmaat medewerkers vanuit de operationele dienst die een loopbaanstap moeten maken. Werk is maar werk gaat dan absoluut niet op. Werken bij de brandweer is voor velen veel meer dan gewoon maar werk. Een overstap naar een andere functie of een andere organisatie, kent dan ook een proces van rouw. Jaren ben je loyaal geweest aan de organisatie en heb je vol overgave je ingezet voor de brandweer. 

De term rouwverwerking wordt vooral gebruikt nadat iemand is overleden, maar ook bij het verlies van je baan vindt rouwverwerking plaats. Ook dan neem je afscheid, een afscheid dat je raakt. Rouwverwerking kent verschillende fases waar je doorheen gaat.  

Fases van rouwverwerking bij het verlaten van de operationele dienst 

Rouwverwerking fase 1: Ontkenning 

Je wilt nog niet onder ogen zien dat je de operationele dienst moet gaan verlaten. Je hoopt dat door nieuwe onderhandelingen je toch kan blijven. Ook de organisatie is pas begonnen met het beleid rondom de tweede loopbaan of duurzame inzetbaarheid. Zo’n vaart zal het toch niet lopen? 

Rouwverwerking fase 2: Boosheid 

In deze fase ben je waarschijnlijk boos op de organisatie, op je leidinggevenden en de adviseurs. Het is hun schuld dat jij de operationele dienst moet verlaten. Het is niet eerlijk, zij hebben hun best niet voor jou gedaan. 

Rouwverwerking fase 3: Onderhandelen/marchanderen 

Je merkt dat je het niet gaat winnen, je zal toch de operationele dienst moeten verlaten. In deze fase probeer je daar het beste uit te halen. Je bekijkt wat de vakbond nog voor je kan doen en wilt het onderste uit de kan halen bij de organisatie. 

Rouwverwerking fase 4: Depressie 

Als protesteren geen zin heeft, kan het gebeuren dat je in een depressie raakt. Je voelt je afgedankt en beseft dat je echt afscheid moet nemen van de operationele dienst, van de organisatie waar je zoveel jaar met zoveel passie hebt gewerkt. Van je collega’s op de kazerne waar je een hechte groep mee gevormd hebt. Dat doet pijn.

Rouwverwerking fase 5: Acceptatie 

Je bent in laatste fase van rouwverwerking gekomen; je hebt geaccepteerd dat je de operationele dienst gaat verlaten. Je kan er zonder emoties over praten. Nu kan je aan de slag met het werken aan nieuwe stappen. 

Het verlaten van de operationele dienst: de volgende stap 

De één gaat het snel door deze fases of slaat zelfs fases over. De ander kan in een fase blijven hangen. Om daadwerkelijk een nieuwe stap te kunnen zetten is het belangrijk dat je de stap naar een andere functie écht hebt geaccepteerd. Anders straal je nog boosheid uit, die de ander (bijvoorbeeld de mensen in het sollicitatiegesprek) absoluut opmerken. Dat werkt niet in jouw voordeel. 

Door tijdig te beginnen met het nadenken over je volgende loopbaanstap, hou je zelf de regie in handen. Dit kan voorkomen dat je door de fases van rouw gaat. Je bent voorbereid op een volgende stap en gevoelens van angst en machteloosheid zijn daardoor minder. 

Kan en wil je dit niet alleen doen? Ik begeleid brandweermannen en vrouwen bij het nemen van deze stap. Doordat ik zelf jarenlang bij de brandweer heb gewerkt, weet ik waar ik over praat en hoe jij je voelt. Vraag een vrijblijvend gesprek met mij aan en vraag me alles wat je wilt weten.

Foto: Marcel Hillebrand